« وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ » « 1 » و آيه « وَاللَّه لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ » « 2 » و همچنين آيات بسيار زيادى را تكذيب مىكرد ، چون اين آيات يا به مطابقه و يا بالتزام دلالت دارد بر اينكه خداوند از ستمگر و فاسق و هر كس كه امر و نهى او را اطاعت نكند راضى نيست ، و اين دلالت طورى است كه تخصيص و تقييد و يا نسخ برنمىدارد . و همچنين امثال آيه « لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَلا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِه » « 3 » كه خطاب به مؤمنين است ، با اين احتمال نمىسازد . علاوه ، اگر بنا باشد حكم خوشنودى خدا در آيه مورد بحث مقيد به ايمان و عمل صالح نباشد ، بايستى تمامى آياتى را كه راجع به جزا و پاداش نازل شده و وعد و وعيد مىدهد ، همه را مقيد كنيم به غير آن دو طائفه ، و بگوئيم هر گناهى از هر كس سر بزند كيفرى دارد مگر از سابقون از مهاجرين و انصار ، و آيات راجع به جزاء و پاداش آن قدر زياد است كه اگر بخواهيم يك يك آنها را مقيد كنيم اصل نظام وعد و وعيد اختلال يافته ، بيشتر شرايع و احكام دين لغو گشته ، حكمت تشريع آنها باطل مىشود ، چه اينكه بگوئيم « من » تبعيضى است و اين فضيلت مخصوص بعضى از مهاجرين و انصار است ، و يا بگوئيم بيانيه است ، و فضيلت از آن تمامى ايشان است ، و اين خود روشن است كه در هر صورت اين اشكالات وارد مىشود ، ( حتى اگر در باره يك نفر هم مىبود باز هم اين اشكالات وارد بود ) . * ( « رَضِيَ اللَّه عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه » ) * رضايت از جانب ما مردم ، به معناى موافقت دل با عملى از اعمال است ، بدون اينكه ناراحت شود و احساس تضادى كند ، مثلا مىگويند : فلانى به فلان امر راضى شد يعنى موافقت كرد و از آن امتناع نورزيد ، و اين رضايت به صرف كراهت نداشتن حاصل مىشود ، و لازم نيست كه دوست هم داشته باشد . پس ، رضايت بنده از خداى تعالى به همين محقق مىشود كه هر امرى را كه خدا از او خواسته كراهت نداشته باشد ، و هر چيزى را كه او نهى كرده و از بنده اش نخواسته دوست نداشته باشد ، و اين محقق نمىشود مگر وقتى كه بنده به قضاى الهى و كارهاى تكوينى و عالمى او راضى ، و همچنين به حكم او و آنچه را كه تشريعا از وى خواسته تن دردهد ، و به عبارت ديگر در تكوين و تشريع تسليم خدا شود ، كه همان معنى واقعى اسلام و تسليم شدن به خداى سبحان است .

--> ( 1 ) خدا هدايت نمىكند مردم فاسق را . سوره توبه آيه 80 ( 2 ) و خدا دوست نمىدارد ستمگران را . سوره آل عمران آيه 57 ( 3 ) سوره نساء آيه 123